Dynamicznie rosnące ceny energii i jej nośników uderzają we wszystkie gałęzie gospodarki. Rolnictwo i jego otoczenie jest jednak w wyjątkowej sytuacji – ma całą gamę możliwości choćby częściowego uniezależnienia się od dostaw energii z zewnątrz. Rolnicy dysponują zwykle zabudowaniami, na dachach których można zamontować instalacje fotowoltaiczne, dysponują też miejscem na gruncie, na którym można posadowić zarówno fotowoltaikę, jak i siłownię wiatrową. W każdym niemal gospodarstwie istnieje też potencjał, miejsce, na wybudowanie magazynu energii. Inwestycje rolników w instalacje odnawialnych źródeł energii – fotowoltaikę, biogazownie – są silnie wspierane przez Państwo. Narodowy Fundusz Gospodarki Wodnej i Ochrony Środowiska od kilku lat wdraża Program Priorytetowy AGROENERGIA. Poniżej przedstawiamy jego podstawowe założenia.

Agroenergia - biogazownia rolnicza

Czynnikiem, który wyróżnia rolnictwo, jest możliwość zagospodarowania dużych ilości biomasy rolniczej – obornika, gnojowicy, zielonki i kiszonek z różnych roślin. Rolnik we własnym gospodarstwie wytwarza często takie ilości energii zgromadzonej w biomasie, które pozwalają myśleć o niezależności energetycznej. Taką niezależność można uzyskać budując w gospodarstwie biogazownię rolniczą. Biogazownia to układ, w którym w komorze fermentacyjnej powstaje biogaz (metan, z chemicznego punktu widzenia dokładnie to samo, co gaz ziemny, z domieszką azotu i dwutlenku węgla). Ten biogaz może być wykorzystany na własne potrzeby w zakresie wytwarzania ciepła lub zużyty w gazowym agregacie prądotwórczym, tzw. kogeneracyjnym, w którym równolegle wytwarzana jest energia elektryczna i ciepło. Poferment, czyli silnie uwodniona przefermentowana masa organiczna jest doskonałym wieloskładnikowym nawozem organicznym, którego użycie pozwala w znacznym stopniu uniezależnić się od zakupu nawozów spoza gospodarstwa. Dzięki biogazowni rolnik uniezależni się od dostaw energii z zewnątrz, zamknie obieg składników pokarmowych obniżając koszty nawożenia, dzięki czemu zwiększy rentowność gospodarstwa.

AGROENERGIA dla biogazowni i małych elektrowni wodnych

Kto i gdzie może się ubiegać o wsparcie finansowe z programu agroenergia

Program Priorytetowy AGROENERGIA dedykowany jest osobom fizycznym, czyli rolnikom indywidualnym, oraz osobom prawnym (spółkom, spółdzielniom) będącym właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych zawiera się w przedziale od 1 ha do 300 ha. Wnioskodawca musi co najmniej rok przed złożeniem wniosku prowadzić gospodarstwo. Wnioski składane są w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie

Agroenergia – wielkość inwestycji

  • Biogazownie do 500 kW
  • małe elektrownie wodne do 500 kW
  • towarzyszące powyższym inwestycjom magazyny energii

Formy i warunki udzielania dofinansowania programu Agroenergia

AGROENERGIA jest programem szczególnym – w momencie budowy biogazowni (lub małej elektrowni wodnej) nie wymaga od rolnika środków własnych. Nakłady początkowe pokrywane są z dotacji do 50% kosztów kwalifikowalnych, a na pozostałą część NFOŚiGW udziela rolnikowi preferencyjnej pożyczki.

Dotacja

Moc instalacjiWysokość dofinansowaniaMaksymalnie
do 150 kW (włącznie)nie więcej niż 50 %do 1.800.000 zł
powyżej 150 kW do 300 kWdo 2.200.000 zł
powyżej 300 kW do 500 kWdo 2.500.000 zł
Magazyn energiido 20% kosztów kwalifikowanych

Pożyczka na pozostałą część kosztów kwalifikowanych inwestycji, nieobjętych dotacją:

  • WIBOR 3M +150 pb, lecz nie mniej niż 1,5%,
  • na okres 10 lat,
  • karencja – 12 miesięcy.

Opłacalność inwestycji

  • Koszt inwestycji: 10 mln PLN.
  • Dofinansowanie: 2,5 mln PLN.
  • Koszty pożyczki: 7,5 mln na 10 lat z roczną karencją, i spłacanej przez 9 lat kształtują się następująco:
    • roczny koszt oprocentowania w pierwszym roku spłaty pożyczki – ok 200 tys. PLN, w następnych latach wraz ze spłatą kolejnych rat kapitałowych odpowiednio mniej,
    • roczna spłata rat kapitałowych 843 tys. PLN (7,5 mln: 9 lat). Tymczasem roczny dochód tylko ze sprzedaży energii wyniesie ok. 2 mln zł.
  • Instalacja 0,5 MW pracując 8 tys. godz. rocznie wyprodukuje 4 000 MWh energii w ciągu roku (8000 godzin x 0,5 MW) i odpowiednio 60 000 MWh w okresie 15 lat.
  • Cena referencyjna 1 MWh energii elektrycznej, wytworzonej w tego typu biogazowniach, wynosi 760 PLN i będzie obowiązywać przez 15 lat (cena waloryzowana będzie o wskaźnik instalacji).
  • Sprzedaż energii elektrycznej może się odbyć z pominięciem uczestnictwa w aukcji w oparciu o system FIT, wówczas właściciel biogazowni otrzymuje 95 % ceny referencyjnej, czyli 722 PLN za MWh.

W okresie 15 lat, właściciel biogazowni o mocy 0,5 MW osiągnie przychody ze sprzedaży energii w kwocie 43,32 mln zł (4000 MWh x 15 lat = 60 000 MWh x 722 zł) i to bez uwzględnienia waloryzacji ceny sprzedaży o wskaźnik inflacji.

Produkcja energii

Roczny przychód z tytułu sprzedaży energii elektrycznej z biogazowni o mocy 0,5 MW wyniesie blisko 3 mln PLN (4000 MWh x 722 zł). Natomiast koszt obsługi pożyczki i koszty funkcjonowania biogazowni, w tym koszty zakupu substratu to nie więcej niż 1 mln PLN. Dochód wyniesie zatem niemal 2 mln PLN rocznie.

Ciepło

Biogazownie, w sytuacji dostępu do substratu są dzisiaj bardzo opłacalnym biznesem tym bardziej, że biogazownia obok 4.000 MWh energii wyprodukuje 4000 MWh ciepła. Przeciętnie 30% – 35% wytworzonego ciepła biogazownia zużyje na własne potrzeby, pozostaje zatem do zagospodarowania 75% – 80 %. (np. na potrzeby suszarni zboża, drewna, na potrzeby gospodarstwa do zasilania w ciepło pobliskich zabudowań)

Nawóz

Zamiana gnojowicy i innych substratów odpadowych na biogaz pozwala uzyskiwać znaczne ilości naturalnego nawozu o lepszych właściwościach niż gnojowica czy obornik. Nawóz pofermentacyjny z biogazowni rolniczych ( z 1 tony wsadu do biogazowni w przeliczeniu na suchą masę uzyskujemy 900 kg pofermentu) charakteryzuje się wysoką zawartością azotu, fosforu i potasu. Ponadto, w wyniku fermentacji ulegają zniszczeniu składniki organiczne i zarodniki pasożytów, chwastów. Poferment doskonale nadaje się do zastosowania jako pełnowartościowy nawóz do nawożenia upraw polowych. Jest lepiej przyswajalny przez rośliny niż obornik.

Małe biogazownie – do 50 kW

Warto również pomyśleć o małych biogazowniach do 50 kW funkcjonujących w systemie prosumenckim, dostosowanych do wielkości gospodarstwa. Wówczas rolnik konsumuje energię elektryczną i ciepło wyprodukowane przez biogazownię we własnym zakresie, a przy okazji osiąga korzyści związane z efektem prośrodowiskowym (zagospodarowanie gnojowicy, czy też produkcją bardzo wartościowych nawozów na bazie pofermentu). Oczywiście tak małą biogazownię wybudujemy z 50 % dotacją.

Substrat

Biogazownie powinny powstawać w większych gospodarstwach z obsadą zwierząt przynajmniej 100 DJP dużych jednostek przeliczeniowych. 1 krowa 1 DJP , 1 tucznik – 0,14 DJP , 1 kura – 0,004 DJP itd. Jako wsad do biogazowni może też stosować kukurydzę, mieszanki zbożowo-strączkowe, trawy, koniczynę, liście buraków cukrowych. Pozostałości z zakładów zbiorowego żywienia, odpady z zakładów rolno-spożywczych, zakładów owocowo-warzywnych, mleczarskich, a także odpady z przemysłu mięsnego jak wymagają one sterylizacji lub higienizacji.

Moc biogazowni50 kW500 kW
Ile substratu potrzeba w ciągu roku (przykłady)
Kiszonka z kukurydzy1 tys ton/ czyli ok 20 ha uprawy/10 tys ton/ 200 ha/
Gnojownica10 tys ton100 tys ton
Obornik bydlęcy3 tys ton30 tys ton
Obornik drobiowy1,25 tys ton12,5 tys ton
Słoma rzepakowa0,7 tys ton7 tys ton

Rzadko która biogazownia pracuje w oparciu o jeden rodzaj substratu. Z reguły są to mieszanki różnych rodzajów.

Termin naboru wniosków do programu Agroenergia

Do wyczerpania wniosków NFOŚiGW ma do dyspozycji 74,5 mln zł, dotacje do 48 400 tyś. zł i pożyczki do 26 100 tyś zł.

AGROENERGIA dla fotowoltaiki

Ta część programu AGROENERGIA obejmuje inwestycje w małe instalacje fotowoltaiczne, siłownie wiatrowe, pompy ciepła i towarzyszące im magazyny energii  o mocy od 10 kW do 50kW. Można tu również sfinansować instalację łączącą różne źródła (np. fotowoltaika z pompą ciepła, czyli tzw hybrydowe) pod warunkiem, że ich łączna moc nie przekroczy 50 kW.

Kto i gdzie może się ubiegać o wsparcie finansowe w programie Agroenergia

Jesienią 2021 obsługę programu AGROENERGIA w zakresie mniejszych instalacji fotowoltaicznych powierzono Wojewódzkim Funduszom Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wnioski składane są w miastach wojewódzkich. Beneficjentem są osoby fizyczne oraz osoby prawne będące właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych zawiera się w przedziale od 1 ha do 300 ha oraz co najmniej rok przed złożeniem wniosku prowadzące gospodarstwo. 

Agroenergia – wielkości inwestycji i wysokość dotacji

Dofinansowanie udzielane w formie dotacji do 20% kosztów kwalifikowanych, w szczególności:

  • dla instalacji o mocy od 10 do 30 kW do 20 %, nie więcej niż 15 000 zł,
  • dla instalacji o mocy od 30 do 50 kW do 13%, nie więcej niż 25 000 zł.

Dla przedsięwzięć dotyczących budowy instalacji hybrydowej tj. fotowoltaika wraz z pompą ciepła lub elektrownia wiatrowa wraz z pompą ciepła, sprzężonej w jeden układ, dofinansowanie wyliczane jest na podstawie mocy zainstalowanej każdego urządzenia osobno. Przewiduje się dodatek w wysokości 10 000zł 

Możliwe jest też uzyskanie dotacji na zainstalowanie towarzyszącego magazynu energii. Dofinansowanie do takiego magazynu wynosi 20% kosztów jego zakupu i montażu pod warunkiem, że sam magazyn nie kosztuje więcej, niż 50% kwoty wydanej na źródło energii.

Termin naboru wniosków do programu Agroenergia 2022

Nabór jest ciągły, do wyczerpania alokacji. Z uwagi na duże zainteresowanie biogazowniami rolniczymi i fotowoltaiką dla rolnictwa należałoby oczekiwać, że budżet programu może zostać zwiększony. Równolegle trwają prace uzgodnieniowe nad nowym programem, który w najbliższej przyszłości może zastąpić program AGROENERGIA. Tym programem ma być program ENERGIA DLA WSI. Wszystkich zainteresowanych uzyskaniem dotacji w ramach programu AGROENERGIA zapraszamy do kontaktu. Wstępnych konsultacji udzielamy telefonicznie, mailowo lub za pośrednictwem formularza kontaktowego.


Bez ryzyka i za darmo możesz z nami skonsultować swoje plany.

Decyzję o rozpoczęciu prac nad projektem oraz nawiązaniu współpracy zawsze poprzedzamy bezpłatną analizą. Określenie potrzeb i potencjału przedsiębiorstwa do pozyskania dotacji jest w tym przypadku kluczowe. Cechuje nas podejście jakościowe – tylko najlepiej przygotowane i spójne projekty mają obecnie szansę na sukces. Naszą analizę kończymy rekomendacją ekspertów odnośnie zasadności ubiegania się o dotację.

Powiązane programy dotacyjne
2022-03-09T14:40:11+01:0017 sierpnia, 2021|Energia, Rolnictwo|