Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach

Termin naboru: nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym do wyczerpania środków.

Beneficjenci:

  1. jednostki samorządu terytorialnego i ich związki;
  2. podmioty świadczące usługi publiczne w ramach realizacji zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego.

Forma dofinansowania – Pożyczka do 100 % kosztów kwalifikowanych.

Minimalna kwota pożyczki: 1 000 000 PLN.

Oprocentowanie:

  • WIBOR 3M, nie mniej niż 2,0 % w skali roku;
  • WIBOR 3M – 50 punktów bazowych, nie mniej niż 1,5% w skali roku – dla przedsięwzięć realizowanych przez tzw. „zielone gminy”.

Okres finansowania: do 15 lat.

Karencja:  do 12 miesięcy.

Umorzenie – do 10 % wypłaconej kwoty pożyczki, lecz nie więcej niż 1 000 000 PLN  po spłacie 75 % wypłaconej kwoty pożyczki

   Rodzaje przedsięwzięć:

  • budowa, rozbudowa lub modernizacja oczyszczalni ścieków komunalnych (także w zakresie dotyczącym przetwarzania osadów ściekowych oraz wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych wyłącznie na potrzeby własne operatora, tj. na działalność wodno-ściekową);
  • budowa, rozbudowa lub modernizacja zbiorczych systemów kanalizacji sanitarnej (zakres przedsięwzięć zgodny z rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie sposobu wyznaczania obszaru i granic aglomeracji) wraz z budową przyłączy budynków do kanalizacji sanitarnej realizowanej w ramach przedsięwzięcia będącego przedmiotem wniosku.

Warto przeanalizować czy na bazie substratów ściekowych nie uruchomić biogazowni. Budowę biogazowni można sfinansować z funduszy norweskich lub z Programu Energia +.
Mała biogazownia z zainstalowanymi urządzeniami kogeneracyjnymi przyniesie rocznie ponad 2 mln PLN przychodu tylko z tytułu sprzedaży energii elektrycznej. Ponadto wyprodukuje duże ilości ciepła, które również można zagospodarować. Koszty obsługi w sytuacji gdy przedsiębiorstwo WOD-KAN posiada własny substrat będą znikome.  

Biogazownia do 0,5 MWe powinna mieć zapewnione około 1,5 – 1,9 mln m³ biogazu (zależnieod zawartości metanu w biogazie). Na wytworzenie takiej ilości biogazu niezbędne jest 25 000 – 35 000 ton substratu/rok (zależnie od rodzaju, wydajności metanowej). Jeśli substratem będzie osad ściekowy z oczyszczalni ścieków i nie będzie on wzbogacany innym metanowydajnym substratem należałoby zapewnić górną granicę (35 000 t/rok).

Wiele zależy od indywidualnych uwarunkowań, np. przyjmowania przez oczyszczalnie komunalne ścieków przemysłowych, a te mogą wzbogacać, neutralizować lub nawet „zubażać” ścieki i osady nadmierną ilością biogazobójczego chloru, azotu itp. (czynniki obniżające produktywność metanu).
Z kolei białka, tłuszcze, węgiel itp. mogą wzbogacić ścieki.

Jakiej wielkości oczyszczalnia wyprodukuje 35 000 t osadów/rok?

  •  z 1 m³ ścieków o zawartości 1-1,5 % suchej masy otrzymamy z około 15 – 20 % osadów ściekowych w zależności od indywidualnych uwarunkowań.
  • 35 000 t osadów uzyskamy z oczyszczalni która obsługuje około 200 000  – 250 000 m³ ścieków, czyli powyżej 20 000 mieszkańców, zakładając że 1 mieszkaniec (RLM) wyprodukuje około  = 150 l /dobę (54 m³/rok).

Podane wyżej dane należy traktować jako dane orientacyjne. Dlatego można je wykorzystać tylko
na potrzeby wstępnego szacunku. W celu doprecyzowania obliczeń należy wykonać badania laboratoryjne (koszt badań jest niewielki – kilka tys PLN ).

Budowę biogazowni można sfinansować w ramach Funduszy Norweskich oraz programu Energia+. Poniżej przedstawiamy podstawowe dane dotyczące opłacalności tego rodzaju inwestycji
dla biogazowni o mocy 0,5 MW:

  •  Nakłady inwestycyjne wraz z instalacją kogeneracyjną 9 mln PLN.
  •  Liczba godzin pracy biogazowni  –  8 000 godz.(rok ma 8760 godz.).
  •  Cena referencyjna 1 MWh energii elektrycznej, wytworzonej w biogazowniach opartych
    o biogaz pozyskany z oczyszczalni ścieków, wynosi dla instalacji do 0,5 MW 510 PLN oraz 485 PLN i dla instalacji powyżej 0,5 MW i  będzie obowiązywać przez 15 lat.
  • Instalacja 0,5 MW pracując 8 tys. godz. rocznie wyprodukuje 4 000 MWh energii w ciągu roku 8000 godzin x 0,5 MW i odpowiednio 60 000 MWh w okresie 15 lat.

okresie 15 lat, właściciel biogazowni  o mocy  0,5 MW osiągnie przychody ze sprzedaży energii w kwocie 30,6 mln PLN (60 000 MWh x 510 PLN).

Koszt budowy biogazowni o mocy 0,5 MW wyniesie 9 mln PLN zatem przy skorzystaniu z 45 % dofinansowania z funduszy norweskich możliwe jest otrzymanie 4,05 mln PLN dotacji oraz pożyczki na pozostałe 55 % kosztów inwestycji (czyli 4,95 mln PLN) spłacanej przez 14 lat. Roczny koszt oprocentowania  w pierwszym roku spłaty pożyczki wyniesie  99 tys. PLN,  a roczna rata kapitałowa  353 tys. PLN.

Z kolei roczne koszty obsługi pożyczki z Programu Energia + w kwocie 7,65 mln zł na 85% kosztów kwalifikowanych inwestycji o wartości 9 mln zł zaciągniętej na 15 łat / z roczna karencją, i spłacanej przez 14 lat kształtują się następująco:

  • roczny koszt oprocentowania w pierwszym roku spłaty pożyczki – 153 tys. zł. W następnych latach wraz ze spłatą kolejnych rat kapitałowych odpowiednio mniej.
  • roczna spłata rat kapitałowych 545 tys. PLN (7,65 mln: 14 lat).

Jeszcze w lipcu NFOŚiGW najprawdopodobniej podejmie decyzje o obniżeniu oprocentowania pożyczki do 1,5 % i możliwości jej umorzenia do 10 %, wówczas warunki finansowe ulegną znacznej poprawie, a roczny koszt oprocentowania w pierwszym roku spłaty pożyczki zmaleje do – 114,75 tys. PLN. Realne dofinansowanie wyniosłoby 0,9 mln PLN.  

Gdy posiadają Państwo własny substrat wówczas koszty funkcjonowania  biogazowni w skali roku
(w tym koszty pracy) nie przekroczą 10 % przychodów.

  •   Planując budowę biogazowni należy przemyśleć co zrobić z wytwarzanym przez nią ciepłem. Instalacja kogeneracyjna pracująca na biogazie wytworzy taka sama ilość energii elektrycznej oraz energii cieplnej. Oznacza to, że instalacja o mocy 0,5 MW wytworzy rocznie 4000 MWh ciepła.
  •   Biogazownie, w sytuacji dostępu do taniego substratu są dzisiaj bardzo opłacalnym biznesem  nawet bez możliwości zagospodarowania ciepła, jednak warto wyprodukowane ciepło wykorzystać, a nie tracić, tym bardziej, że urządzenia kogeneracyjne zainstalowane przy biogazowni wytwarzają tyle samo energii elektrycznej co i ciepła. Przeciętnie 20% – 25% wytworzonego ciepła biogazownia zużyje na własne potrzeby, pozostaje zatem
    do zagospodarowania 75 % – 80  %.